Monday, August 29, 2011

Η τριάδα της αδιαφάνειας - Nassim Nicholas Taleb

Αν και ακόμα παλεύω να το τελειώσω (O Μαύρος Κύκνος)- η συγκεκριμένη παράγραφος εχει μείνει κολλημένη στο μυαλο μου και την θυμάμαι σε πολλές εκφάνσεις της πραγματικότητας. Πόσο μάλλον της ελληνικής πραγματικότητας, όταν ακούω ειδήσεις, όταν ακούω τον κόσμο να μιλάει, όταν ακούω πολιτικούς να μιλάνε ή ακόμα και όταν εγώ ο ίδιος σκέφτομαι και προσπαθώ να εξηγήσω πράγματα. Θέλω να την μοιραστώ με όσους δεν έχουν το βιβλίο του Ν. Taleb μια καλή ευκαιρία και teaser να το αποκτήσουν.

"Ο ανθρωπινος νους υποφέρει απο 3 κακά οταν έρχεται σε επαφή με την ιστορία, τα οποία ονομάζω η τριάδα της αδιαφάνειας: Πρόκειται για:

α) την αυταπάτη της κατανόησης ή πως όλοι νομίζουν ότι γνωρίζουν τι συμβαίνει σε έναν κόσμο που ειναι πιο πολύπλοκος (ή που λειτουργει πιο τυχαια) απ΄όσο το συνειδητοποιούν,
β)Την αναδρομική στρέβλωση, ή πως αξιολογούμε τα πραγματα μονο εκ των υστέρων, κάπως σαν να τα βλέπουμε στον καθρέφτη του αυτοκινήτου που τρέχει (η ιστορία δίχνει σαφέστερη και πιο οργανωμένη στα βιβλία Ιστορίας απ' ότι στην εμπειρική πραγματικότητα) και
γ) Την υπερεκτίμηση της πραγματικης πληροφόρησης και το ελάττωμα που χαρακτηρίζει τους έγκυρους και μορφωμένους ανθρώπους, ιδίως οταν χτίζουν κατηγοριες- όταν δηλαδή 'Πλατωνίζουν'."

Nassim Nicholas Taleb, 'Ο Μαύρος κυκνος , ο αντίκτυπος του εξαιρετικά απρόβλεπτου', 2η έκδοση, Μετ : Αντώνης Παπαγιαννίδης,Εκδόσεις Φερενικη.

Saturday, August 27, 2011

be strong, be gentle, be beautiful




Είμαι σίγουρος ότι αρκετοί απ' εσάς θα ακούσατε πριν εβδομάδες για την ιστορία της Keiko Fukuda. Η πρώτη γυναίκα που κατάφερε να πάρει την διάκριση του ένατου Dan στο Judo και η μοναδική εν ζωή μαθητής του Jigoro Kano, του δημιουργού του Judo. Αυτή την εποχή ετοιμάζουν ένα ντοκιμαντέρ για την ζωή της αλλά και το έργο της μέσα από την πορεία της στο Judo ως γυναίκα. Μια πραγματικά πολύ δυνατή ιστορία αν την δεις μέσα από το πρίσμα της σκληρής και αρκετά συντηρητικής Ιαπωνικής κοινωνίας, την θέληση και την δύναμη μιας γυναίκας να αφοσιωθεί σε κάτι που φάνταζε τόσο διαφορετικό και εκτός της νόρμας για την κοινωνική της τάξη! Ήταν από τις λίγες μαθήτριες του μεγάλου δασκάλου όπου έμαθε Αγγλικά και γύρισε τον κόσμο (βάση την Αμερική) για να διδάξει το Judo αλλά και την φιλοσοφία του (δεν είναι στερεότυπο - αυτά περί φιλοσοφίας).

Εξαιρετικά συγκινητική στιγμή εκεί που η βοηθός αναφέρει την μεγάλη της επιλογή να μην κάνει οικογένεια αλλά αφοσιωθεί στο Judo, ακόμα και η ίδια δεν μπορούσε να το πιστέψει ότι ο δρόμος θα ήταν τόσο μεγάλος! Πολύ ανθρώπινη στιγμή ιδιαίτερα για έναν άνθρωπο που βαδίζει προς τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Κάτι τελευταίο, άνθρωποι σαν τον Jigoro Kano και την Fukuda όχι μόνο στον αθλητισμό αλλά και σε άλλες δραστηριότητες, είναι πραγματικά περιπτώσεις από τις λίγες. Ο Kano από 1900 είδε την πραγματική εκπαιδευτική αξία του Judo σε αντίθεση με τις πιο βίαιες πολεμικές τέχνες, δημιούργησε κάτι το οποίο τιθασεύει το νου αλλά το σώμα σε μεγάλο βαθμό και έδωσε έμφαση στον άνθρωπο όχι στον πολεμιστή, στις ανθρώπινες αξίες. Ήταν ένα λαμπρό μυαλό που μέσα από την δημιουργία του Judo προσπαθούσε να χαράξει ιδέες και πολιτικές σε πολλαπλά σημεία παιδεία, αθλητισμό, ανθρωπισμό -σεβασμό στον άνθρωπο. Είχε την διορατικότητα να ζητήσει από τους μαθητές του να μάθουν ξένες γλώσσες και να συνεχίσουν το έργο του στον υπόλοιπο κόσμο. H Fukuda ήταν μία γυναίκα που ακολούθησε τον δρόμο της ευγένειας.Θέλω να το ξαναπώ, μιλάμε για ιδέες και πράγματα που τα είχαν στο μυαλό τους από το 1882 ....

Μακάρι να συνεχίσουν να υπάρχουν ανάμεσα μας τόσο διορατικά μυαλά σε όλες τις πτυχές της ζωής και της επιστήμης. Ελπίζω το documentary να το δούμε ίσως στους επόμενους μήνες σε κάποια νύχτα πρεμιέρας ή σε ανεξάρτητη προβολή. Είμαι ιδιαίτερα περήφανος που τα τελευταία 5-6 χρόνια προσπαθώ να περπατήσω στον δρόμο του Judo με όλες μου τις δυνάμεις - ένα απ' τα ωραιότερα αθλήματα του κόσμου (με Α κεφαλαίο), με ιστορία που μπορείς ψηλαφήσεις και να αναζητήσεις σημάδια του εδώ και 120+ χρόνια!



Thursday, August 25, 2011

στερνή μου γνώση να σ' είχα τότε



Κάποτε μπορούσα να παίξω (όχι τόσο καλά όσο ο εξαιρετικός J.Williams) το παραπάνω κομμάτι που ακούει στο όνομα Asturias(Ι.Albeniz). To συγκεκριμένο κομμάτι για όλους τους κλασικούς κιθαριστές -ιδιαίτερα- της αγγλικής σχολής (που ήταν ποιο συντηρητική σε σχέση με την Ισπανική - πιο φαντεζί ρεπερτόριο) ήταν ορόσημο. Έφτανες λίγο πριν την ανωτέρα ή λίγο μετά για να σου το δώσουν για εξάσκηση και μελέτη. Θυμάμαι τι χαρά που είχα - τα είχα καταφέρει και είχα φτάσει σε αυτό το επίπεδο. Αλλά πάντα υπάρχει ένα αλλά- τότε στα εφηβικά χρόνια τα μυαλά μου δεν είχαν την ωριμότητα να συνειδητοποιήσουν ότι είχα φτάσει κοντά στο να ολοκληρώσω πολύχρονες σπουδές και μετά από 2-3 χρόνια να προσπαθούσα να πάρω το πτυχίο δασκάλου. Λίγο η πίεση του λυκείου, λίγο η βλακεία για να μην χρησιμοποιήσω άλλη λέξη, λίγο τα εγκεφαλικά του δασκάλου όταν του έλεγα -΄μπορείς μετά να μου δείξεις και λιγο Blues σκάλες' ...σταμάτησα την κιθάρα κάπου εκεί στην ανωτέρα. 

Τώρα τα δάχτυλα μου έχουν χάσει την τεχνική τους, δύσκολες θέσεις βγαίνουν μετά απο προσπάθεια και το τρέμολο μου έχει ατονίσει - σαν χαλασμένη μηχανή στο ρελαντί - με ups and downs.

Στερνή μου γνώση να σε είχα τότε, αλλά στην ζωή αυτή πρέπει να μεγαλώσεις για να εκτιμήσεις ή να ξεκαθαρίσουν πράγματα μέσα σου. Αυτό που έχω να πω σε όσου μικρότερους σε ηλικία έχουν την τύχη να μαθαίνουν κάποιο μουσικό όργανο και έχουν επενδύσει ώρες μέρες και χρόνια είναι να μην τα παρατήσουν όπως εγώ, ακόμα και όταν η εφηβική τρέλα σε χτυπάει στο κεφάλι! 

Friday, August 12, 2011

καλές διακοπές...



Όπως όλα τα πράγματα σε αυτή την ζωή  έχουν την ώρα τους και την στιγμή τους (ένα μάθημα που έμαθα τελευταία) - έτσι και οι διακοπές μου επιτέλους ήρθαν, πιστές στο ραντεβού τους . Δεν είναι πολλές αλλά πότε ήταν;

Ίσως το πιο κουραστικό καλοκαίρι των τελευταίων ετών με αλλαγές που μου κόστισαν, αλλά και με εκαναν χαρούμενο και πιο σίγουρο για το μέλλον. Ευελπιστώ σε μια μικρή παύση, ηρεμίας, καλή διάθεσης και ανασυγκρότησης γιατί με περιμένει δύσκολος χειμώνας (όπως όλους μας).

Από τα λίγα καλοκαίρια που θα επιλέξω να μην πάρω μαζί μου υπολογιστή παρά ένα βιβλίο και μερικά περιοδικά (online και τα ρέστα με την επέκταση  μου - το iphone). Μην με ρωτήσεις που θα βρεθώ η απάντηση είναι γνωστή. Πρέπει να έχω κάτι με τα μέρη που ξεκινάνε απο Χ..αφού κατέκτησα το πρώτο X τώρα επανέρχομαι για 5η φορά στη Χίο.

Αν αναρωτιέσαι γιατί, όπως διάβασα κάπου μια εύστοχη τοποθέτηση, δεν δένομαι μόνο με το μέρος (παρόλο που το νησί έχει ομορφιές πολλές καλά κρυμμένες) έχω δεθεί με αναμνήσεις, αισθήματα, ανθρώπους και στιγμές χαράς και αυτό είναι το καλύτερο.

Τα λέμε ξανά σε μια εβδομάδα - αφού χορέψω ένα 2 γύρες και εξασκήσω το συρτό μου!

Χαιρετώ!

:)





Sunday, August 07, 2011

Ελληνικά στο MacOSX lion + στο Word for Mac (re-direct post)

Λοιπόν αυτό είναι ένα καθαρά (to -remeber) post με 2 χρήσιμα link - απλά για να τα έχω μαζεμένα και να θυμάμαι καταρχήν εγώ - και ίσως με κάποιο παραπάνω link να βρεί και ο κάθε αναγνώστης την σωστή πηγή.
  • Ελληνικά  στο MacOSX -(ορθογράφος και υποστήριξη sto iWork)  μπορείς να κατεβάεις το πακετάκι απο εδώ. Μπράβο στο macingreek.com για την προσπάθεια του. Δεν έχω κατεβάσει το αντίστοιχο πακέτο της isquare χρησιμοποιώ κι εγώ αυτό.
  • Υποστήριξη και ορθογραφικός έλεγχος στο Word for Mac- διαβάστε εδώ. Χίλια μπράβο και εδώ στο www.macuser.gr
enjoy.

αγορά σπιτιού...συμβουλές και ιδέες - all links

Part 1: http://javapapo.blogspot.com/2011/08/part-1.html
Part 2: http://javapapo.blogspot.com/2011/08/part-2.html
Part 3: http://javapapo.blogspot.com/2011/08/part-3.html
Part 4: http://javapapo.blogspot.com/2011/08/part-4.html
Part 5: http://javapapo.blogspot.com/2011/08/part-5.html

:)

αγορά σπιτιού...συμβουλές και ιδέες Part 5 (αγορές, μερεμέτια και πρώτα βήματα.

In the previous episode
Είμαστε μερικά μέτρα πριν το τέλος. Το σπίτι πια είναι δικό μας, η τράπεζα από στιγμή σε στιγμή θα μας δώσει και το δάνειο και προσπαθούμε είτε μόνοι μας είτε με την εποπτεία του πωλητή να φέρουμε το σπίτι σε κατάσταση έτοιμη για να μετακομίσουμε - κυρίως από πλευρά ελέγχων - προκαταρκτικών.  Υπάρχουν ακόμα πράγματα τα οποία θα πρέπει να κάνουμε.  Μπορείς να βρεις τα προηγούμενα κομμάτια στα παρακάτω link. Part1, Part2, Part3, Part4.

Αγορές
Γενικά θα πρέπει να αγοράσεις αρκετά πράγματα πόσο μάλλον όταν είσαι εργένης είτε ζούσες σε μικρότερο σπίτι είτε στο ενοίκιο. Σίγουρα έχεις κάποια πράγματα που θα πάρεις μαζί σου αλλά μερικά άλλα αναγκαστικά θα σου μείνουν. Πχ όταν έχεις πάρει διαμέρισμα με εντοιχισμένη κουζίνα και έχεις από το προηγούμενο σπίτι ηλεκτρικά μη - εντοιχισμένα τότε αναγκαστικά θα πρέπει να μπεις σε έξοδα. Θα παραθέσω λίστα με πράγματα τα οποία θα χρειαστεί να μπεις στην διαδικασία να αγοράσεις καθώς και με σχόλια απο μαγαζιά που επισκέφθηκα (ή τι προτείνω).
  1. Ηλεκτρικά:
    1. Που; Να προσπαθήσεις να αγοράσεις τα ηλεκτρικά σου από μαγαζί με καλές τιμές (φυσικά φυσικά) και μεγάλη ποικιλία σε μάρκες - να μην σου πασάρουν δηλαδή από τις 2 διαθέσιμες την μία. Ας είναι 4 οι επιλογές σου. Όσο πιο μεγάλος αριθμός επιλογών τόσο καλύτερο εύρος τιμών θα καλύψεις και θα μπορείς να ελιχθείς στο budget σου. Έμεινα ΠΟΛΥ ευχαριστημένος από το service και την διαθεσιμότητα προϊόντων + τιμών του Media Markt (υποκατάστημα Ρέντη- εξαιρετικό service και χίλια μπράβο στους πωλητές - γιατί μέχρι και μίση ώρα πριν κλείσει το κατάστημα πωλητής επαγγελματίας ενδιαφέρθηκε να βοηθήσει και αν εξηγήσει τα υπέρ και τα κατά σε αγορές- χωρίς να βαρεθεί. Κανένα πρόβλημα με παραδόσεις και γενικά ένδειξη after sales support με τηλέφωνο μετά τις αγορές και σύντομο survey για το αν όλα πήγαν καλά).  
    2. Κουζίνα εντοιχισμένη. Πρόσεξε μπορείς να αγοράσεις συσκευές ανάλογα με τα οικονομικά σου - άρα τα λεφτά είναι το μεγάλο κριτήριο. Σε ότι έχει να κάνει με τις κουζίνες αυτή την εποχή να ξέρεις υπάρχουν 2 mode -εντοιχισμένες φούρνος-εστία ουσιαστικά 1 και εντοιχισμένες φούρνος- εστία ανεξάρτητα. Στο πρώτο mode πρέπει αν πάρεις για συγκεκριμένο φούρνο μόνο την συγκεκριμένη compatible εστία ενώ στο δεύτερο mode μπορείς να πάρεις έναν φούρνο Neff ή Pitsos και μια εστία της Bosch! Φυσικά η δεύτερη επιλογή είναι και πιο ακριβή - αλλά σου δίνει για το μέλλον ευελιξία ακόμα και στο σενάριο να αλλάξεις την μορφή της κουζίνας σου - και να βάλεις τον φούρνο πάνω και την εστία κάπου αλλού! Η κουζίνα είναι ένα ηλεκτρικό που μένει και IMHO αξίζει να επενδύσεις σε κάτι καλό! Δυστυχώς ή ευτυχώς οι Γερμανοί δίνουν την καλύτερη ποιότητα σε αυτά. Καλό είναι βέβαια να δεις αρκετές μάρκες και να τις περιεργαστείς. Επίσης να προσέξεις τα αυτόματα συστήματα καθαρισμού. Το σύστημα της πυρόλυσης που κάποτε ήταν της μόδας θεωρείται πια ξεπερασμένο και όχι τόσο αποδοτικό. Νέοι τρόποι έχουν δημιουργηθεί που δεν καταπονούν τόσο τα μέταλλα της συσκευής. Συγκεκριμένα σύστημα καθαρισμού με ατμό (γεμίζει η κάτω γάστρα με λίγο νερό) και με τη θερμοκρασία η κουζίνα - καθαρίζει σε σημεία που δεν μπορείς να βάλεις σφουγγάρι. Ρώτα, δες και φυσικά δες το πορτοφόλι σου πόσο μακριά πάει. Προσωπική επιλογή Neff για μένα (αν σε βοηθάει).
    3. Ψυγείο: Δεν έχω να πω πολλά , κοιτάς α) ποιότητα κατασκευής β)ενεργειακό level πχ A ή A+ γ)επίπεδα θορύβου, δ) διαστάσεις για να σε παίρνει σωστά στο σπίτι ε) χώροι μέσα στο ψυγείο να είναι πρακτικό. Επέλεξα ένα Sharp (αν αυτό βοηθάει)
    4. Πλυντήριο πιάτων: κοιτάς α) ποιότητα κατασκευής β)ενεργειακό level πχ A ή A+ γ) πόσα προγράμματα έχει. H αλήθεια είναι ότι το αγόρασα σε δεύτερο χρόνο αφού έχασα 3 εβδομάδες να παρακαλάω τον κάθε τυχάρπαστο 'κουζίνα' να μου κλείσει ένα ντουλάπι..epic fail.
    5. Πλυντήριο (το εργένικο μου τα είχε παίξει) οπότε αγόρασα κανονικό.  κοιτάς α) ποιότητα κατασκευής β)ενεργειακό level πχ A ή A+ γ) πόσα προγράμματα έχει.δ) ΧΩΡΑ κατασκευής.
  2. Έπιπλα: Όπως έγραψα και πιο πριν σίγουρα κάτι θα έχεις να φέρεις από το προηγούμενο σπίτι σου. Τα έπιπλα είναι ένα μεγάλο θέμα και έχει να κάνει με το γούστο και τα θέλω του καθένα. Δεν υπάρχουν πολλά που μπορείς να πεις εκτός από τα κλασικά - ποιότητα, τιμή και χώροι. Αν έχεις κάποιον φίλο ή φίλη σχετικό με το θέμα (σχεδιαστές εσωτερικών χώρων) τότε σίγουρα να ζητήσεις την συμβουλή του. Αν είσαι μόνος/η  (όπως εγώ) ή νέο ζευγάρι με παιδί τότε καλό θα ήταν να σκεφτείς μια μέση λύση με όχι πανάκριβα έπιπλα. Έτσι μπορείς να βγάλεις τον πρώτο καιρό με πράγματα όμορφα και καινούργια αλλά η τιμή τους να σου δίνει την ευελιξία όταν α) παντρευτείς ή β) μεγαλώσουν τα παιδιά σου να πας σε κάτι πιο καλό. Επέλεξα να την Sato για όσα πράγματα δεν είχα και ήταν μια από τις πιο value for money αγορές που έκανα. Ωραία είναι(σίγουρα όχι σαν την ποιότητα άλλων) αλλά και να τα αλλάξω σε 2-3 χρόνια δεν θα πειράξει ούτε θα πω ότι πέταξα τα λεφτά μου. Οι καλοκαιρινοί μήνες με τις αντίστοιχες προσφορές μου έδωσαν ακόμα μια βοήθεια μιας και για τα ίδια έπιπλα έσωσα τουλάχιστον 1000-1500 euro
  3. Κουρτίνες (και τα ρέστα): Ουφ αυτό είναι ένα δύσκολο task και μάλιστα όπως θα ανακαλύψεις έχει και μεγάλο κόστος. Πρέπει να το κάνεις oursource στην α) γυναίκα σου (αν έχεις) β) μητέρα σου ή γενικά μια γυναίκα στο γνωστό σου κύκλο έτσι ώστε ανάλογα με το budget που έχεις να σου διαλέξει τα σωστά κουρτινόξυλα (αν και ολα είναι μεταλλικά πια), τα σωστά υφάσματα και φυσικά να πάρει τις σωστές διαστάσεις. Πρόσεξε όταν παίρνεις τα μέτρα για κουρτίνες - τοίχους και γωνίες που θα βάλεις aircondition να το προϋπολογίσεις να το κάνεις είτε πιο μικρό είτε πιο μεγάλο.
  4. Φωτιστικά : Εδώ μπορείς να βάλεις του γούστο σου να σε οδηγήσει. Τιμές και ποιότητες υπάρχουν σε διάφορα μαγαζιά. Καλό είναι να κάνεις μια γύρα και να επιλέξεις από μαγαζί με μεγάλη ποικιλία. Αν είναι να δώσεις λεφτά μην διστάσεις να βάλεις σε όλα τα φωτιστικά λάμπες ή spot χαμηλή κατανάλωσης. (+50 ή 70 euro)
  5. Συναγερμός: Εδώ μιλάμε ότι ο καθένας μπορεί να σου πει ότι θέλει σε θέμα τιμής. Η ουσία είναι ότι λίγο πολύ όλοι βάζουν τα ίδια πράγματα και απλά σε χρεώνουν διαφορετικά. Έμεινα πολύ ευχαριστημένος από τον επαγγελματία που ήρθε σε μένα + μου έκανε την ίδια υλικοτεχνική πρόταση 200 euro πιο χαμηλά από τον τεχνίτη που είχε δουλέψει στην πολυκατοικία για άλλα διαμερίσματα. Να ξέρεις ότι συνήθως όταν σου λένε ότι σου βάζουν κέντρο 8άρι..(είναι οι ζώνες που θα καλύπτει) το κέντρο είναι 4άρι και με ειδικό upgrade το ανεβάζουν. Πολλοί είναι λίγο απατεώνες και στο χρεώνουν πιο πάνω - άλλοι είναι ειλικρινής. Ρώτησε το πάντως και αν μπορείς ψάρεψε απαντήσεις!
  6. Air Condition: Δεν τα μπορώ, τα σιχαίνομαι αλλά πρέπει να βάλεις κάποια σώματα. Εγκατέστησα ότι πιο λίγο μπορούσα αν σκεφτείς ότι έφερα και ένα άλλο που είχα στο προηγούμενο σπίτι. Προτίμησε μοντέλο με τεχνολογία Inverter (ιδιαίτερα αν τα χρησιμοποιείς αρκετά) - έχουν εξαιρετική απόδοση και πολύ μικρότερη κατανάλωση σε σχέση με τα συμβατικά. Επίσης δώσε λίγο προσοχή στον μάστορα που θα στα εγκαταστήσεις - να τρυπήσει το διαμέρισμα σε σωστό μέρος, μην σου τρυπήσει τοίχο με δοκάρι, να μην αφήσει μερεμέτι στην μέση - σπασμένες γωνίες, να μονώσει καλά την εγκατάσταση και φυσικά να στοκ-άρει τις τρύπες που θα αφήσει πίσω. Να προσπαθήσεις να βάλεις τα A/C ιδιαίτερα αν είναι μεγάλα - κοντά σε πρίζες - υψηλού φορτίου. Σε όλα τα νέα σπίτια υπάρχουν κάποιες πρίζες που είναι για να πάρουν πάνω A/C, κουζίνα και ψυγείο. Σε πολλά σπίτια είναι λίγο πιο ψηλά από τις άλλες.
  7. Τέντες: Άλλο μεγάλο έξοδο. Θα πρέπει να προσέξεις αν είσαι σε διαμέρισμα να βάλεις τα ίδια χρώματα με τους υπόλοιπους. Τώρα πια ο μηχανισμός που χρησιμοποιούν όλοι είναι με βραχίονες και όχι το σύστημα με τα ροδάκια που μπορεί να είχες παλιά στο πατρικό σου. Οι βραχίονες να είναι εσωτερικοί και όχι εξωτερικοί. Επίσης προτίμησα να μην βάλω ηλεκτρικό σύστημα (το βρήκα ανώφελο) δεν πειράζει δεν θα σου πέσει.ο ποπός γυρίζεις λίγο το μηχανισμό - άσε που δεν χαλάνε και τόσο εύκολο σε αντίθεση με τους ηλεκτρικούς. Να θυμάσαι ότι οι βραχίονες ειδικά τον χειμώνα θέλουν προσοχή - δεν θα πρέπει να τούς αφήνεις τσιτωμένους γιατί με αρκετό αέρα ( σε υπερβολική φάση) μπορεί να χαλάσουν ή σπάσουν).
Σε γενικές γραμμές αυτά - όχι ότι είναι όλα αλλά είναι κάποια πράγματα που θα πρέπει σκεφτείς να αγοράσεις ή να τα αντικαταστήσεις. Υπάρχει και μια λίστα με πιο μικρά που ξεκινάνε απο πιατικά μέχρι μικρά πράγματα δεξιά και αριστέρα - αλλά αυτά είναι σχετικά με τον καθένα.

Προϋπολογισμός: Μπορώ να σου πω πολύ χονδρικά ότι από την στιγμή που θα αγοράσεις το σπίτι και θα μπεις στην διαδικασία να πάρεις τα παραπάνω (η και ακόμα πιο πολλά) θα πρέπει να προϋπολογίσεις στο budget σου ένα  5-7% extra του ολικού ποσού που έδωσες για να εξοπλίζεις το σπίτι. Φυσικά αυτό μπορεί να πέσει λίγο ή να ανέβει μέχρι και το 10% ανάλογα με τις επιλογές σου αλλά το 5 είναι ένα ρεαλιστικό ποσό. Αν το σπίτι σου κόστισε 200.000 euro τότε σίγουρα θες άλλα 10.000 για να το εξοπλίσεις με μέρος των παραπάνω - για αρχή.


Συμβουλές πριν το τέλος :)
  • Οι δουλειές και τα έξοδα του νέου σπιτιού είναι πολλές και δεν τελειώνουν σε ένα μήνα θέλει υπομονή για 2-3 μήνες μέχρι όλα να πάρουν μια πρώτη σταθερή μορφή. Υπομονή και όχι άγχος.
  • Απο την άλλη αν αφήνεις πράγματα τα οποία πρέπει να γίνουν για μετά να ξέρεις ότι μάλλον δεν θα γίνουν ποτέ οπότε μην πεις δεν βαριέσαι κυνήγα κόσμο, ζήτα βοήθεια και πολέμησε το. ¨Εχεις πάρει ένα μεγάλο βάρος πάνω σου και πολέμησε για το καλύτερο αποτέλεσμα
  • Κάτι άσχετο αλλά σημαντικό, το οποίο το είδα και σε άλλες περιπτώσεις. Να θυμάσαι ότι το σπίτι αν είσαι μόνος σου το αγοράζεις εσύ (με την βοήθεια των δικών σου ίσως) αλλά είσαι εσύ και κανείς άλλος. Το αγοράζεις γιατί είναι δικό σου όνειρο όχι άλλων και γιατί το θες πραγματικά. Αν δεν είσαι σίγουρος/σίγουρη μην κάνεις την κίνηση γιατί οι ευθύνες και τα έξοδα είναι μεγάλα και τα βλέπεις καθώς το πορτοφόλι σου αρχίζει και ξεμένει από χρήμα. Τέλος σε αυτή την διαδικασία μην θεωρείς ότι θα έχεις πάντα πλάι σου τον/την εκάστοτε σύντροφο σου. Όχι με την κακή την έννοια, απλά αναφέρω ότι το να αγοράσεις ένα σπίτι είναι ένα όνειρο ιδιαίτερο και σοβαρό και δεν πρέπει να έχεις την απαίτηση να βλέπει και η άλλη/άλλος που είναι δίπλα σου στο ίδιο όνειρο. Το σπίτι το αγοράζεις εσύ με τις δικές σου δυνάμεις και αν αργότερα η κατάσταση σου φέρει ένα σύμμαχο καλώς να έρθει. Μην φορτώσεις expectations ούτε όνειρα πάνω στο σπίτι αν η κατάσταση δεν είναι ώριμη. Είναι διαφορετικό να αγοράζει σπίτι ένα νέο ζευγάρι και άλλο κάποιος/κάποια χωρίς δέσμευση. Το σωστό είναι τις μεγάλες αποφάσεις εφόσον είμαστε μόνοι μας τις παίρνουμε μόνοι μας και αν κατά την διάρκεια βρούμε κάποιον με τα ίδια όνειρα ή τύχη τελικά και το άλλο μας μισό έχει το ίδιο όνειρο - βάλε τα στο τραπέζι και μοίρασε ευθύνες. Ξεκίνα όμως πάντα με με χαμηλά expectation και βασίσου στης δυνάμεις σου. Το ίδιο και για όλους όσους είναι δίπλα σου. Μην υπολογίζεις την βοήθεια ή το χαμόγελων όλων (είτε είναι φίλοι είτε συγγενείς) είσαι καταρχήν μόνος σου και η οικογένεια σου και έτσι θα μάθεις να δουλεύεις. Οποιαδήποτε βοήθεια ή ενδιαφέρον ας έρθει μόνο του αλλιώς δεν πρέπει να έχεις ανάγκη κανένα - μόνο την υγεία σου και δύναμη να μην αγχώνεσαι και θα τα καταφέρεις. Είναι μια πολύ δημιουργική και παράξενη διαδικασία όπου μέσα από την πίεση και το άγχος μπορεί να δεις όνειρα να γκρεμίζονται, ανθρώπους πιο μικρούς των περιστάσεων αλλά και αδυναμίες δικές σου που με την πίεση θα σε αλλάξουν.

Ελπίζω να μην σε κούρασα. Ελπίζω κάπου εκεί έξω να βρίσκεται κάποιος /κάποια  ή ένα νέο ζευγάρι -  που να έχει το ίδιο όνειρο και αυτά τα κείμενα να του το μορφοποιήσουν ή να του δώσουν έναν πρόχειρο μπούσουλα. Φυσικά το μόνο που θέλει είναι σωστές συνθήκες και αποφασιστικότητα. Ο μόνος μου σύμμαχος σε αυτή την διαδικασία ήταν η οικογένεια μου και ελπίζω το σπίτι αυτό να γίνει σπίτι κάποια στιγμή μιας άλλης οικογένειας ..δικής μου όπου θα μπορέσω να σταθώ άξιος στα παιδιά μου και να κάνω το ίδιο. Τα πράγματα από ένα σημείο και μετά γίνονται καθαρά..ή τουλάχιστον έτσι νομίζω!

Καλή τύχη αγαπητέ αναγνώστη..μην διστάσεις...δεν θα το μετανιώσεις είναι ωραία να έχεις το δικό σου σπίτι.

ps) το guιde είναι αφιερωμένο στον φίλο μου Στέλιο (είναι ντροπαλός δεν δίνω link), ο οποίος πριν 4 χρόνια έκανε την ίδια κίνηση και τότε με τις πολλές μας συζητήσεις και εμπειρίες του ξεκίνησα να πλάθω και εγώ στο μυαλό μου και ζυμώνω την ίδια ιδέα. Hoi mate!

    αγορά σπιτιού...συμβουλές και ιδέες Part 4 (συμβόλαια και λίγο μετά)

    In the previous episode
    Έχουμε φτάσει αρκετά κοντά. Στο προηγούμενο επεισόδιο είπαμε για τους συνεργάτες μας (δικηγόρο, μηχανικό) και πράγματα τα οποία πρέπει να προσέξουν! Θα το βρεις εδώ. Part3. Για τα 2 προηγούμενα δες Part2 και Part1. Είμαστε σχεδόν έτοιμοι να σηκώσουμε το τηλέφωνο και να ορίσουμε ημερομηνία υπογραφής συμβολαίων.

    Συμβόλαια
    Ένα ωραίο απόγευμα εσύ ο δικηγόρους σου  (ίσως ο εγγυητής σου αν έχεις), ο πωλητής του, ο δικηγόρος του και η/ο συμβολαιογράφος (που θα πληρώσεις και εσύ αδρά - και πρέπει αν την υπολογίζεις στα έξοδα) θα μαζευτείτε για να γίνει ο γάμος (τρόπος του λέγειν). Λίγο πριν πρέπει να περάσεις και από την εφορία να πληρώσεις τα σχετικά παράβολα και φόρους τους οποίους είπαμε και σε προηγούμενο μέρος - ανάλογα τον νόμο και την εποχή θα τους δεις εκείνη την στιγμή!

    Ο/Η συμβολαιογράφος διαβάζει φωναχτά το συμβόλαιο και απαγγείλει με κάθε λεπτομέρια το ιστορικό του οικοπέδου, τους ιδιοκτήτες, το πως πέρασε από τον ένα στον άλλο και πως τελικά έγινε αυτό που έγινε. Μετά περνάει στο κομμάτι που περιγράφει τι αγοράζεις εσυ - τετραγωνικά, ποιες θέσεις parking, που τι και γιατί. Γενικά ο δικηγόρος σου θα πρέπει αν διαβάζει μαζί και φυσικά να βλέπει το συμβόλαιο ΑΛΛΑ κάνε ένα κοπο όσο και αν σου φαίνεται σπαστικό - άκου και εσύ και προσπάθησε να ακολουθείς την ιστορία (ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙΣ).
    Στα συμβόλαια είναι και η στιγμή που συνήθως δίνεις στον πωλητή το λεγόμενο κρυμμένο ποσό, δηλαδή ότι λεφτά έχετε συμφωνήσει (την εμπορική αξία) και δεν έχει ακόμα καλύψει το δάνειο. Εδώ θα ακούσεις διάφορα, θα σου πουν να φέρεις τα λεφτά σε σακούλα (i did) , δεν θέλουν επιταγή, δεν θέλουν να έρθουν στην τράπεζα να τα παραλάβουν και άλλα τραγελαφικά. Προσπάθησε γενικά όσο μπορείς να μην έχεις τα λεφτά πάνω σου για αρκετό καιρό και φυσικά ο πωλητής δέχεται επιταγή ή μπορεί να έρθει ο ίδιος μαζί σου να αποταμιεύσεις μαζί ακόμα καλύτερα. Να σου θυμίσω ότι αν είναι μεγάλο το ποσό δεν μπορείς απλά μια μέρα να πας στην τράπεζα και να ζητήσεις μερικές 10δες χιλιάδες euro! 2-3 εργάσιμες με ειδικό notice.
    Οι υπογραφές πέφτουν, κερνάς και ένα γλυκάκι για το καλό, μετράς μαζί με τον πωλητή τα λεφτά που του δίνεις στο χέρι (εκεί αρχίζει και σε τσούζει και πραγματικά καταλαβαίνεις ότι - κοίτα τελείωσαν τα ψέματα - αγόρασα σπίτι , οικονομίες μιας ζωής έφυγαν).
    Ο ιδιοκτήτης πρέπει αν σου παραδώσει όλα τα σχετικά χαρτιά - δεν θα υπογράψεις συμβόλαιο αυτή την εποχή αν δεν έχει α) απόδειξη ότι έχεις τακτοποιήσει ήμι-υπαίθριους, β) πιστοποιητικό ενεργειακής επάρκειας . Τέλος πρέπει να σου παραδώσει κλειδιά από όλες τις πόρτες και τους χώρους (μερικοί κάνουν τις πάπιες έχουν ακούσει - μέχρι να πάρουν και τα λεφτά του δανείου) ΜΗΝ μασάς ζήτα κλειδιά άμεσα!

    Συγχαρητήρια μόλις έκανες το όνειρο σου πραγματικότητα, αγόρασες το δικό σου κατά δικό σου σπίτι!

    Μετά τα συμβόλαια
    Νόμιζες ότι κάπου εδώ τελειώνει, έχεις λάθος - δεν θέλω να σε φοβίσω αλλά εδώ είναι που ξεκινάνε τα δύσκολα. Θα πρέπει να προγραμματίσεις τις εξής υποχρεώσεις από εδώ και πέρα - παρέα με τα χαρτιά που έχεις πάρει από τα συμβόλαια.

    1) Βόλτα από την τράπεζα σου να καταθέσεις τον φάκελο, έτσι ώστε να έρθουν να του κάνουν εκτίμηση, να κάνουν τα διαδικαστικά για την προσημείωση και να προχωρήσει το δάνειο σου. Θα χρειαστεί να πας μια βόλτα σε δικαστήριο για την υποθήκη - θα σε ενημερώσουν αυτοί (μισή ώρα διαδικασία σε μένα).

    2) Βόλτα από το υποθηκοφυλακείο αλλά και το δημαρχείο για να δηλωθεί το σπίτι!

    3) Βόλτα από την ΔΕΗ (αν δεν βάλεις ηλεκτρικό δεν μπορείς να ξεκινήσεις δουλεια)- για να σε συνδέσουν - συνήθως θέλει 1 εβδομάδα.

    4)Βόλτα από την ΕΥΔΑΠ για να αλλάξεις το όνομα στο ρολόι του νερού - συνήθως τα έχουν όλοι οι πωλητές στο όνομα τους και τα σπίτια έχουν νερό - απλά τώρα θα πρέπει να αλλάξει το όνομα.

    5)Αίτηση για τηλέφωνο (ΟΤΕ ή κάποια άλλη εταιρία) . Συνήθως θα τους πάρει 5-10 μέρες. Σε μένα forthnet έγινε ενεργοποίηση νέας γραμμής σε 5 εργάσιμες! Πολύ καλά θα έλεγα!
    Να σημειώσουμε ότι από εδώ και πέρα μετράει ο χρόνος ανάποδα έτσι ώστε η τράπεζα να σου απελευθερώσει τα λεφτά για το δάνειο. Ανάλογα την τράπεζα και το ποσό μπορεί να πάρει 1ή 2 μήνες. Στο συμβόλαιο σου θα έχεις ένα deadline γύρω στα 2-3 μήνες +1 χαριστικός. Από εκεί και πέρα μετράνε ρήτρες τις οποίες θα πρέπει πληρώνεις κάθε μήνα!Τέλος καθώς θα περιμένεις την ΔΕΗ και ίσως την ΕΥΔΑΠ μπορείς να εκμεταλλευτείς τον χρόνο έτσι ώστε να ξεκινήσεις τις αγορές επίπλων ή συσκευών για το σπίτι.
     
    Εργασίες στο σπίτι και μάστορες (here comes the pain)
    Υποθέτω ότι είσαι τυχερός/η και η ΔΕΗ/ΕΥΔΑΠ σε έχουν ήδη συνδέσει αυτό σημαίνει ότι το σπίτι έχει βασικές παροχές έτσι ώστε να ξεκινήσεις να το καθαρίζεις αλλά και να κλείνεις μικρο μαστορέματα και δουλειές. Ένα σπίτι όσο και αν έτοιμο είναι έχει αρκετές δουλειές και ελέγχους! Θα σου δώσω μια συμβουλή γιατί εγώ έκανα λάθος. Μέχρι να μπεις θα πρέπει να περάσουν από το σπίτι διάφοροι μάστορες και συνεργεία να ελέγξουν διάφορα πράγματα - ηλεκτρικά, υδραυλικά, παροχές, boiler, αλουμίνια.

    Ο πωλητής έχει τα λεγόμενα συνεργεία του που είναι ουσιαστικά οι άνθρωποι με τους οποίους πριν κάποια χρόνια συνεργάστηκε για να φτιάξει την οικοδομή. Οι άνθρωποι αυτοί σε μέγαλο ποσοστό έχουν ήδη πληρωθεί για την δουλειά τους και σε ένα άλλο μεγάλο ποσοστό θεωρούν μεγάλο μπλέξιμο να περάσουν από το σπίτι σου για να παραδώσουν την παροχή τους όπως θα έπρεπε. Αν πρέπει να κάνουν και κάποιο μερεμέτι εκεί είναι που θα σε κουράσουν - γιατί αν πέσεις και στην περίπτωση που έχουν μαλώσει με τον πωλητή ή τους χρωστάει λεφτά θα βρεθείς στην μέση και δεν θα κάνεις την δουλειά σου.

    Θα παραθέσω μια λίστα από πράγματα τα οποία πρέπει να ελέγχουν ή θα πρέπει να δεις και εσύ για επισκευές και μαστορέματα. Η συμβουλή είναι ότι ΜΗΝ ΔΕΧΤΕΙΣ απλά μια λίστα από τηλέφωνα και να πρέπει να τους ψάχνεις εσύ ή να κανονίζεις μαζί τους για πράγματα τα οποία ΠΡΕΠΕΙ να είναι έτοιμα έτσι και αλλιώς. Απαίτησε να τα κανονίσει ο ίδιος για σένα, (ένας πιθανός τρόπος είναι να το παίξεις λίγο με τα λεφτά - να έχει να περιμένει) αλλά προσπάθησε να μην σου φορτώσει δουλειά που θα έπρεπε να κάνει ο ίδιος - δηλαδή τουλάχιστον τους ελέγχους να τους κανονίσει ο ίδιος και όχι εσύ να κυνηγάς τον κάθε πικραμένο.

    Αν θες κάτι παραπάνω ή αλλαγές με τις οποίες δεν έχεις συμφωνήσει με τον πωλητή μπορείς να βρεις όποιον άλλο θες και να τον κυνηγήσεις (παρατήρησα ότι πολλοί από τους μάστορες της οικοδομής) ζητάγανε 20-30% πιο πολλά λεφτά για να κάνουν μια προσθήκη γιατί απλά - υπέθεταν ότι θα τους προτιμήσεις. Μην το κάνεις - και φυσικά παζάρεμα τους όσο μπορείς και φυσικά στο όριο να μπορείς να κάνεις την δουλειά σου. Ας δούμε όμως τι θα πρέπει να έχεις ήδη δει.
    1. Έλεγχος παροχής ρεύματος - πρίζες, πίνακας , παροχή σπιτιού (Ηλεκτρολόγος - είναι κάτι το οποίο πρέπει να κάνει ο πωλητής)
    2. Έλεγχος παροχής νερού - υδραυλικά - έλεγχος για υγρασία και σωστή λειτουργία υδραυλικών (καζανάκια, μπανιέρες, διαρροές) 
    3. Έλεγχος εξοπλισμού boiler - θερμοσίφωνα (ανάλογα τι έχεις) πχ σε μένα το boiler, θερμοσίφωνας στην ταράτσα ήθελε προσθήκη υγρού για να δουλέψει σωστά - μιας και ειχε 2 χρόνια κλειστό.
    4. Έλεγχος σε έπιπλα τα οποία έχει ήδη το σπίτι - ντουλάπια κουζίνας, ντουλάπες και λοιπά. Πολλές φορές θα δεις ότι υπάρχουν παρατυπίες, (κακά τα ψέματα οι κουζίνες που βάζουν οι πιο πολλοί κατασκευαστές δεν είναι ότι καλύτερο - αλλά για αρχή IMΗO δεν χρειάζεται να ξοδευτείς και να φτιάξεις άλλη -εκτός αν είσαι παντρεμένος και η σύζυγος έχει πάθει υστερία γιατί δεν έχει τα ντουλάπια όπως τα θέλει). Να θυμάσαι ότι ο μαραγκός (κατάρα όταν θα μπλέξεις με αυτούς τους ανθρώπους) είναι υποχρεωμένος στην ίδια τιμή μέσα που έχεις δώσει για το σπίτι να σου κόψει τον πάγκο της κουζίνας αλλά και να σου φτιάξει συμπληρώσει το ντουλάπι για το πλυντήριο πιάτων. Μην μασάς με αυτά που θα σου πουν ότι είναι έξτρα να πληρώνεις 50αρικα για πλάκα. - κάνε ότι μπορείς να τα φτιάξει ο πωλητής! Τόσα λεφτά έχεις δώσει!
    5. Έλεγχος αλουμίνια, οι πόρτες κλείνουν σωστά, αν υπάρχει κάτι το οποίον δεν ταιριάζει η δεν λειτουργεί είναι υποχρεωμένοι να το διορθώσουν - είναι σημαντικό τα αλουμίνια σου να μην έχουν προβλήματα - είναι θέμα μόνωσης
    6. Έλεγχος εξωτερικής πόρτα και εγκατάσταση της δική σου κλειδαριάς μαζί με τον σχετικό αφαλό αλλά και αντικλείδια. Όταν αγοράζεις το σπίτι έχει default αφαλούς και ανοίγουν οι πόρτες με passepartout κλειδί -δεν θες η κάθε κυρα Νίτσα από εδώ και πέρα να μπαινοβγαίνει στο διαμέρισμα σου.
    7. Έλεγχος μαζί με τον πωλητή ξανά - χώρων στάθμευσης και τυχόν προβλήματα στις αποθήκες - υπόγειο. Μην σου βγει μετά κανένα θέμα με καμία αποχέτευση ή υγρασία και πρέπει να τα πληρώνεις από την τσέπη σου.
    8. Έλεγχος σε πλακάκια σε μπάνια και κουζίνα - υπάρχει μεγάλη περίπτωση να βρεις κακοτεχνίες - θα απαιτήσεις να διορθωθούν όπως και να μην ξεχάσεις να ζητήσεις από την αποθήκη της πολυκατοικίας πλακάκια spare για να έχεις σε περίπτωση που στο μέλλον κάνει μετατροπές σε μπάνια ή σε δάπεδα.

    Αυτά...οι δουλειές έχουν ξεκινήσει και  το τηλέφωνο σου θα έχει πάρει φωτιά. Πρέπει να έχεις βοήθειες από ανθρώπους (*οικογένεια) που να μπορούν αν κάθονται στο πόδι σου γιατί ο καθένας από τους παραπάνω θα σου λέει τις δικές του ώρες και όπως τον βολεύει. Διαφορετικά τώρα ήρθε η στιγμή να πάρεις μια άδεια! Δεν έχουμε τελειώσει όμως ακόμα. Έχουμε να κάνουμε αγορές και διορθώσεις μόνοι μας - ακόμα ένα μέρος μας περιμένει για να τελειώσουμε (αν και το σπίτι δεν τελειώνει παρά μόνο από πολλούς μήνες μετά).

    Friday, August 05, 2011

    αγορά σπιτιού...συμβουλές και ιδέες Part 3 (συνεργάτες)

    In the previous episode
    Είδαμε τι θα πρέπει να προσέξουμε σαν γενικές αρχές σε θέματα δανείου αλλά και της αρχικής μας συμφωνίας (aka αρραβώνας). Μπορείτε να τα βρείτε εδώ (Part 2). Επίσης για όσους θέλουν να πάρουν τα πράγματα απο την αρχή να θυμίσω ότι έχουμε και μέρος πρώτο εδώ
    Μου κάνει φοβερή εντύπωση ότι αρκετοί διάβασαν το post (ακόμα και μερικοί που δεν περίμενα) πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει ένα..ενδιαφέρον χωμένο σε πολλούς. Χαίρομαι που έστω σε γενικά πλαίσια δίνω μια βοήθεια. Ελπίζω να μην είμαι κουραστικός!
    Λοιπόν υποθέτω ότι από την περασμένη φορά έχουμε καταφέρει να πάρουμε την προ-έγκριση για το δάνειο μας (σημαντική κίνηση) και παράλληλα έχουμε κάνει το προσύμφωνο με τον ιδιοκτήτη. Έχουμε δρόμο ακόμα αλλά σήμερα θα προχωρήσουμε στην μεγάλη και τελειωτική κίνηση την αγορά.

    Δικηγόρος - ο σύμμαχος σου

    Ο ιδιοκτήτης αφού υπογράψουμε το προσύμφωνο θα πρέπει να μας δώσει όλα τα σχετικά χαρτιά του σπιτιού (τίτλους, στοιχεία, σχέδια) έτσι ώστε εμείς να τα μοιράσουμε στους κατάλληλους ανθρώπους και να γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι. Σε αυτή την ενότητα θα πούμε λίγα λόγια για την σημαντικότητα του δικηγόρου. Είναι ο άνθρωπος που απο εδώ και πέρα θα πάρει μεγάλο μέρος της σημαντικής δουλειάς και θα πρέπει να την κάνει τέλεια. Πρόσεξε αν είσαι σαν και μένα - δεν πρόκειται να έχεις πολλές φορές την ευκαιρία να αγοράσεις σπίτι και να επενδύσεις τόσα λεφτά- δεν έχει μεγάλα περιθώρια να ρισκάρει οτιδήποτε σε αυτή την διαδικασία - θα πρέπει να βεβαιωθείς ότι αυτό που παίρνεις είναι νόμιμο, είναι σωστό (αυτό θα το δει και κάποιος άλλος σύμμαχος σου- ο μηχανικός) , ο ιδιοκτήτης δεν είναι απατεώνας, το διαμέρισμα ή σπίτι δεν έχει περιέλθει στην κατοχή του μέσα απο παράξενους μηχανισμούς και άλλα πολλά!

    Ο δικηγόρος λοιπόν πρέπει να είναι άνθρωπος εμπιστοσύνης σου αν γίνεται και σημαντικό ΝΑ ΕΧΕΙ ΕΜΠΕΙΡΙΑ στην διαδικασία. Δεν θέλω να θίξω κανένα ούτε να μειώσω κανέναν αλλά ακόμα και δεν έχεις κάποιον δικό σου προσπάθησε να βρεις έναν επαγγελματία που έχει κάνει αυτή την διαδικασία αρκετές φορές. Από την άλλη - να προσέξεις ιδιαίτερα αν ο φίλος σου δικηγόρος ή συγγενής δεν έχει εμπειρία - μην του δώσεις την δουλειά απλά γιατί είναι καλό παιδί ή  τον συμπαθείς. Θα δώσεις αρκετά λεφτά και θα χρεωθείς αντίστοιχα και δεν θες να δεις τον εαυτό σου μετά από 1-2 μήνες της αγοράς να τρέχει σε δικαστήρια για να προσπαθεί να διεκδικήσει  τα αυτονόητα. Άρα πάμε ξανά - για να το καταλάβουμε- ΠΡΟΣΟΧΗ θέλουμε δικηγόρο που να το έχει ξανακάνει και να δει κάθε λεπτομέρεια.

    Στην δική μου περίπτωση επέλεξα έναν από τους καλύτερους μου φίλους - οποίος είχε κάνει αρκετά τέτοια συμβόλαια και ήξερε την διαδικασία. Επίσης επειδή ήταν φίλος μου - ένιωθα και ένα αίσθημα ασφάλειας ότι θα δουλέψει με ζήλο για το δικό μου καλό και πράγματι έτσι έγινε. Αν θέλει κανείς δικηγόρο μπορώ να σας τον προτείνω- email me.

    Όπως θα λέω απο εδώ και πέρα- ο δικηγόρος σου δεν θα πρέπει να βαριέται σε αυτή την φάση γιατί είναι ο αντιπρόσωπος σου - θα πρέπει να αναλύσει ακόμα και την πιο ηλίθια λεπτομέρεια μέσα στον χαμό από χαρτιά και νομικές διαδικασίες και να σου βρει μέχρι και τα ορθογραφικά στα συμβόλαια (ναι μέχρι και το ορθογραφικό θα πρέπει να το σημειώνει).
    Ο δικηγόρος λοιπόν θα πρέπει να κάνει μια ή παραπάνω βόλτες στο υποθηκοφυλακείο (αφού του έχεις δώσει τα χαρτιά που έχεις στην κατοχή σου από τον πωλητή) και να δει αν το σπίτι που πας να αγοράσεις είναι καθαρό - δεν έχει πάνω του βάρη ή δεν είναι ήδη υποθήκη για χρωστούμενα άλλων! Επίσης καλό θα ήταν (πχ εμένα το έκανε) να τσεκάρει γενικά και την κατάσταση του πωλητή - να ψάξει να δει τι κινήσεις έχει κάνει τα τελευταία χρόνια, τι έχει στην κατοχή του τώρα, τι έχει δώσει μέχρι τώρα αλλά και τι κρατάει για την ώρα. Αυτό σου δίνει και μια εικόνα - έλεγχο για το άνθρωπο - εταιρία στον οποίο αγοράζεις. Το λέω ξανά οι έλεγχοι αυτοί δεν θα πρέπει να γίνουν τυπικά - θα πρέπει να πάει ο δικηγόρος και μετά να σου πει - είδα το σπίτι είναι καθαρό, είδα τον πωλητή είναι σε αυτή την κατάσταση. Αν δεν σας πει να ρωτάτε (σε περίπτωση που έχετε πάει σε κάποιον άγνωστο).

    Μόλις έχει ολοκληρώσει τους αρχικούς ελέγχους - τότε μπορείτε να δώσετε το πράσινο φως έτσι ώστε να έρθει σε επαφή με τον δικηγόρο του πωλητή και να ξεκινήσουν οι προεργασίες για  το συμβόλαιο. Οι 2 δικηγόροι θα δουλέψουν πάνω στον σκελετό της συμφωνίας και ότι άλλες λεπτομέρειες μπορεί να έχετε συμφωνήσει εσείς με τον πωλητή (πχ κάποιος ιδιαίτερος τρόπος πληρωμής για κάποιο ποσό) ή τροποποιήσεις και διορθώσεις έχετε εσείς διαπραγματευτεί με τον πωλητή να γίνουν στο σπίτι πριν την αγορά). Καθώς το νομικό θέματα ξεκινά να γίνεται πιο καθαρό ήρθε η ώρα για έναν πιο πρακτικό έλεγχο- όχι στα χαρτιά- ήρθε η ώρα του μηχανικού που θα δει το σπίτι.

    Ο πολ.μηχανικός - ο άλλος σύμμαχος σου
    Καλοί οι έλεγχοι στα χαρτιά αλλά το σπίτι/διαμέρισμα πρέπει να το δει και κάποιος πραγματικά ειδικός και να πιστοποιήσει ότι αγοράζεις κάτι το οποίο δεν θα σου διαλυθεί μετά από λίγο- ούτε θα σου βγάλει προβλήματα. Εδώ θα ακολουθήσεις την ίδια λογική με τον δικηγόρο - αν έχεις κάποιον εμπιστοσύνης όσο πιο κοντά στην δουλειά και διαδικασία (δηλαδή να έχει εμπειρία από οικοδομή από real estate κτλ κτλ) τόσο καλύτερα. Ο έλεγχος θα πρέπει να γίνει από κοντά για να δει κάθε γωνία της οικοδομής εσωτερικά και εξωτερικά.

    Όσο πιο έμπειρος ο μηχανικός τόσο πιο εύκολα μπορεί να σε συμβουλέψει για τυχόν θέματα τα οποία μπορεί να εμφανιστούν ή αλλαγές που θα χρειαστεί να κάνεις στο μέλλον.

    Εδώ θα κάνω μια μικρή παύση και θα πω για κάτι που θα πρέπει να κοιτάξει ο μηχανικός αλλά και εσύ (με την βοήθεια των πιο έμπειρων - δικών σου). Το μεγάλο θέμα όσο και αν γελάσεις ονομάζεται υγρασία! Ναι η υγρασία - ένας ύπουλος εχθρός πολλών πολυκατοικιών στην Αθήνα και ανα τον κόσμο υποθέτω όπου μπορεί να σε βάλει σε πολλούς μπελάδες σαν αγοραστή, σε έξοδα για διορθώσεις αλλά και γενικότερα να είναι απειλή για την οικοδομή ολόκληρη. Έναν πολύ χοντρό κανόνα που λένε στην αγορά διαμερισμάτων είναι ότι να αποφεύγεις να πάρεις διαμέρισμα που δεν το έχεις δει και είσαι σίγουρος για την ποιότητα του από τον πρώτο χρόνο κατασκευής μιας και μέσα σε αυτό διάστημα αν η οικοδομή έχει κάποιο defect θα το παρουσιάσει και θα είναι εμφανές στο έμπειρο μάτι.


    Ήμουν αρκετά τυχερός γιατί κατάφερα να έχω για έλεγχο έναν άνθρωπο ο οποίος δεν είναι απλά μηχανικός αλλά για πολλές δεκαετίες τώρα χτίζει και ο ίδιος πολυκατοικίες - οπότε δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να τον ξεγελάσει. Με το που μου είπε ότι σε γενικέ γραμμές είναι όλα καλά και μάλιστα συμμαζεμένα κατά την δική του γνώμη - ήρθε η στιγμή να ενημερωθούν όλοι δικηγόροι, ο πωλητής αλλά και η συμβολαιογράφος ότι μπορούμε να θέσουμε ημερομηνία υπογραφής συμβολαίων - η μεγάλη στιγμή πλησιάζει!

     Η τιμή τιμή δεν έχει (αντικειμενική και εμπορική αξία)


    Αν δεν έχεις ήδη καταλάβει (η αλήθεια είναι ότι δεν το ανέφερα) - όταν αγοράζεις σπίτι θα μάθεις να μιλάς για 2 ποσά. Το πρώτο είναι η αντικειμενική αξία - μια τιμή την οποία ορίζει το κράτος με βάση κάποια κριτήρια όπως τετραγωνικά και περιοχή. Η τιμή αυτή δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική αξία του ακινήτου - την λεγόμενη εμπορική αξία όπως αρέσει στην τράπεζα να λέει. Ο πωλητής πάντα θα μιλάει για την εμπορική αξία (δηλαδή πόσα θα βγάλεις από την τσέπη σου) , η εφορία και τα χαρτιά θα αναφέρουν την αντικειμενική. Όπως σωστά κατάλαβες σχεδόν τα μισά λεφτά που θα πάρει ο πωλητής είναι για την εφορία (το ξέρουν και οι ίδιο) μαύρα - ναι δεν φαίνονται πουθενά!

    Η αντικειμενική αξία είναι ιδιαίτερα σημαντική - γιατί θα είναι το benchmark  για το πόσα λεφτά θα σου ζητήσει για αρχή η εφορία (αν πχ δεν είναι στο όριο του αφορολόγητου 200.000 για παντρεμένους τώρα που μιλάμε) αλλά και αργότερα όταν θα κάνεις την δήλωση σου. Ένα από τα πολλά άσχημα της χώρας είμαι η αστάθεια στους νόμους και ιδιαίτερα στο φορολογικό σύστημα. Καθώς έκανα τα χαρτιά ανακάλυψα ότι εξαιτίας κάποιου νόμου που όριζε ότι για τους Χ μήνες μπορείς να έχεις τόσο αφορολόγητο ενώ για κάποιους άλλους τόσο κτλ κτλ - πλήρωσα άλλα ποσά απ' ότι υπολόγιζα. Δυστυχώς είναι κάτι το οποίο δεν μπορείς να ελέγξεις απλά να ξέρεις ότι το φορολογικό σύστημα μπορεί να έχει υπέρ η κατά σου μια παράγραφο που να σε αφορά -ακόμα για και θέμα ημερομηνίας αγοράς. Υπομονή και επιμονή με την εφορία.

    Αυτά για την ώρα, στο επόμενο μέρος θα υπογράψουμε συμβόλαια, θα δώσουμε λεφτά και φυσικά θα πάρουμε τα κλειδιά!Hold on!






    Tuesday, August 02, 2011

    αγορά σπιτιού...συμβουλές και ιδέες Part 2 (δανειο & αρραβώνας)

    In the previous episode
    Συνεχίζουμε την αναζήτηση μας στο θέμα αγορά σπιτιού και μέχρι τώρα έχουμε μιλήσει
    α) για την μεγάλη απόφαση β) για την ενδεχόμενη βοήθεια που μπορούμε να έχουμε ή οχι γ) για το πως τα οικονομικά μας μπορούν να μας θέσουν ταβάνι στα χαρακτηριστικά του σπιτιού που αναζητούμε δ) για το ποια κριτήρια θα πρέπει να έχουμε στην αρχή για να ξεκινήσουμε να ψάχνουμε και τέλος τι πρέπει να προσέξουμε καθώς βλέπουμε πιθανούς στόχους.'Όλα αυτά στο Part 1.

    Δάνειο - προ-έγκριση
    Το δάνειο είναι μια πολύ σημαντική παράμετρος για την όλη διαδικασία και ομολογώ ότι θα έπρεπε να είναι στο Part1.Μέχρι τώρα υπολογίζουμε ότι έχουμε πάρει αρχικές προτάσεις -δηλαδή αφού έχουμε πει ότι μας λείπουν Χ λεφτά πάμε σαφάρι στις τράπεζες και ζητάμε προσφορές (δηλαδή επιτόκια, χρόνο καταβολής και λοιπές αρχικές λεπτομέρειες). Απλά έχουμε ρωτήσει και σημειώσει πίσω τις προσφορές καμία δέσμευση. Παράλληλα συνεχίζουμε να βλέπουμε σπίτια και να αποκτούμε ακόμα πιο σαφή εικόνα για τις τιμές τις οποίες θα παίξουμε! Υποθέτω σε αυτό το σημείο ότι θα έχεις σχεδόν καταλήξει σε σπίτι ή και τιμή οπότε ήρθε η ώρα να προχωρήσουν οι σχέσεις σου με την τράπεζα! (Εδώ είναι λίγο που πονάει αλλά τι να κάνεις τίποτα δεν εύκολο σε αυτή την ζωή).

    Τι δάνειο να διαλέξω;
    Το σύστημα είναι έτσι φτιαγμένο έτσι ώστε να προσπαθεί  να σε αναπροσανατολίσει και φυσικά να σε μπερδέψει - όπως και πολλά από τα σύγχρονα χρηματο - οικονομικά μοντέλα της εποχής μας.  Η αλήθεια είναι κάπου στην μέση. Δηλαδή δεν είναι επιστήμη ένα στεγαστικό δάνειο από την άλλη δεν είναι τσίχλες. Τα βασικά συστατικά που θα πρέπει να κοιτάς είναι τα εξής,
    1. Επιτόκιο
      1. Στην εποχή μας οι πιο πολλές τράπεζες παίζουν με το λεγόμενο κυμαινόμενο επιτόκιο. Που σημαίνει ότι θα μεταβάλλεται με τα χρόνια σε κάποιο ποσοστό πάνω ή κάτω ανάλογα με κάποιες συνθήκες. Τέτοια επιτόκια έχουν βασικά 2 μέρη - το κομμάτι που κυμαίνεται και βασίζεται πάνω σε κάποιο δείχτη ή άλλο μεγάλο επιτόκιο και ένα πιο σταθερό κομμάτι το οποίο είναι το premium της τράπεζας. Ας το πάρουμε ανάποδα λοιπόν πολύ απλά - σου λέει η τράπεζα ότι το τελικά κυμ. επιτόκιο είναι 3.6 % και αυτό σπάει σε 1.5 % και 2.1% . Το 1.5% είναι το επιτόκιο πχ της ΕΚΤ αυτή την εποχή (αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει αύριο) και το 2.1 % είναι το δικό της extra που προσθέτει. Αν αύριο η EKT θέσει το επιτόκιο βάσης από 1.5 σε 1%  τότε το επιτόκιο σου θα μειωθεί σε 3.1% αν γίνει το αντίθετο θα αυξηθεί!  Τι ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙΣ.
        1. Κάθε τράπεζα σου προσφέρει το δικό της πακέτο επιτοκίων. Σου προσφέρει το δικό της επιτόκιο και προσθέτει και ένα άλλο που θα παίζει. Αυτό που θες εσύ ..είναι να διαλέξεις την προσφορά εκείνη που το κομμάτι του επιτοκίου που θα παίζει πάνω κάτω να αλλάζει όσο το δυνατό λιγότερο συχνά. Αυτή την εποχή στην αγορά σου προσφέρουν επιτόκια με το κομμάτι που αλλάζει να είναι βασισμένο στον δείκτη  Euribor (3/6μηνου -μπορεί να αλλάξει κάθε 3/6 μήνες ) ή το επιτόκιο βάσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής τράπεζας 1.5%. Εγώ επέλεξα εκείνη τη προσφορά που είχε επιτόκιο της ΕΚΤ και όχι του euribor γιατί είναι ένα επιτόκιο που ναι μεν θα αλλάξει (προς τα πάνω μάλλον) αλλά δεν θα αλλάζει ραγδαία ή ξαφνικά όσο άλλα επιτόκια δείκτες.
    2. Χρόνια αποπληρωμής : Ανάλογα με τα χρόνια αποπληρωμής θα βγει και το ποσό που θα σου βγαίνει η δόση. Η γνώμη μου είναι ότι θα πρέπει να διαλέξεις ένα λογικό αριθμό ετών έτσι ώστε να μην σε πνίξει η δόση με το καλημέρα και από την άλλη να μην χρειαστεί να πας 70 για να αποπληρώσεις. Μόνο εσύ ξέρεις τι μπορείς και θα μπορείς να πληρώσεις κάθε μήνα. Ο δικός μου στόχος ήταν να μην ξεφύγω αρκετά από το ενοίκιο σαν ποσό οπότε πρόσθεσα ένα 45% στα λεφτά που έδινα(άρα η δόση μου βγαίνει 1 και μισό ενοίκιο). Φυσικά αυτό απαιτεί και τις απαραίτητες καταναλωτικές θυσίες από μέρος μου αλλά είναι κάτι με το οποίο μπορώ να ζήσω.
    3. Έξτρα κόστη (ασφάλεια δανείου) : Στην δόση του δανείου θα πρέπει να υπολογίσεις και ένα ποσό /12 (ανα έτος) που είναι η λεγόμενη ασφάλεια. Μπορούμε να κάνουμε μεγάλη συζήτηση γιατί πρέπει να υπάρχει αυτό -αλλά για να μην σε κουράζω είναι υποχρεωτικό - μιας και οι τράπεζες θέλουν να έχουμε μια ακόμα γραμμή άμυνας σε περίπτωση που εσύ δεν μπορείς να πληρώσεις δόσεις - και να τα πάρουν από την ασφαλιστική. Αν είσαι άτυχος ή γενικά οι καταστάσεις χειροτερέψουν αυτή η ασφάλεια τυπικά μπορεί να σε καλύψει και να πληρώνει δόσεις για ένα συγκεκριμένο αριθμό μηνών- βέβαια δεν είναι για πάντα και μην έχεις αυταπάτες θα πέσουν και οι 2 τράπεζα ασφαλιστική να σου πάρουν το σπίτι με το καλημέρα.
    4. Εγγυήσεις που ζητά η τράπεζα : Ανάλογα το ποσό που ζητάς και την οικονομική σου κατάσταση μερικές τράπεζες σου λένε ότι θέλουν ότι και να γίνει κάποιον τρίτο σαν εγγυητή (ακόμα μια γραμμή άμυνας). Αν μπορείς να πάρεις μια πρόταση που να μην εμπλέκει extra εγγυητές προτίμησε το δεν είναι ανάγκη να εμπλεκεις και άλλους - ούτε φυσικά να σημειωθεί ως εγγυητής.

    Υποθέτω ότι έκατσες σκέφτηκε και έκανες τις βόλτες σου και αποφάσισες την τράπεζα με την καλύτερη προσφορά. Ας έρθουμε στο lifecycle του δανείου τώρα. Το δάνειο έχει 2 φάσεις - 

    Φάση 1 - Προ-έγκριση: Κάθε τράπεζα θα σου ζητήσει μια σειρά από δικαιολογητικά από την εφορία, χαρτιά μισθοδοσίας κτλ και έτσι θα φτιάξεις έναν φάκελο μαζί με την αρχική αίτηση για δάνειο. Θα σου κοστίσει από 50-100 euro να κάνεις την αίτηση. Είναι το πρώτο στάδιο για να πεις επίσημα στην τράπεζα ότι θες να πάρεις δάνειο. Η τράπεζα θα πάρει τον χρόνο της και θα εξετάσει την αίτηση σου μπορεί αν πάρει από 1-3 εβδομάδες. Αν όλα πάνε καλά και σου δώσει την προ-έγκριση τότε παίρνεις πίσω ένα χαρτί το οποίο μπορείς να χρησιμοποιήσεις κάτι σαν ενδεικτικό πρόθεσης αγοράς σε κάθε κατασκευαστή. Τι πρέπει να προσέξεις στην προ έγκριση
    1. Φορολογική ενημερότητα και γενικά καθαρές θέσεις με την εφορία - σου κάνουν έλεγχο αν έχεις κάτι λάθος ή παρατυπίες θα σε κόψουν
    2. Εργασιακή σταθερότητα και αποδείξεις γι' αυτό. Έχουν περάσει οι μέρες που απλά λες ότι κάνεις το Α επάγγελμα και σου δίνουν ποσά για την πλάκα. Τώρα σου ζητάνε αποδείξεις και χαρτιά μισθοδοσίας μηνών από τον εργοδότη σου ενώ και σημεία επικοινωνίας. Σημαντικό κόντεψα να την πάθω: Αν την ίδια εποχή με την αγορά σπιτιού τύχει να αλλάξεις δουλειά - ΚΑΝΕ ΚΑΤΙ να το μετακυλίσεις πιο μετά. Έκανα το λάθος και έφυγα από μια εταιρία για να πάω στην άλλη καθώς έκανα τις αιτήσεις. Η τράπεζα είδε ότι μέσα σε ένα μήνα άλλαξα εργοδότη και δεν της άρεσε καθόλου - παρόλο που δεν μεταβλήθηκαν τα οικονομικά μου δεδομένα και οι συμβάσεις εργασίας ήταν ίδιες. Αυτόματα με έκοψαν. Για να μην πάθεις πολλαπλά εγκεφαλικά - προσπάθησε να μην κάνεις τέτοιες κινήσεις. Ακούγεται λίγο χαζό μιας και η σταθερότητα μου ήταν συνεχής αλλά γενικότερα υπάρχει αρκετή πίεση αυτή την εποχή για κάθε είδος ελέγχο.
    3. Εγγυητές - ανάλογα με το ποσό που θα ζητήσεις και την κατάσταση σου η τράπεζα θα σου ζητήσει και εγγυητές κατά την αίτηση. Παίζει μεγάλο ρόλο η οικονομική κατάσταση του εγγυητή ου αλλά και η ηλικία του.Πχ αν θες να βάλεις τον συνταξιούχο παππού που είναι ήδη 70 θα σε κόψουν!
    Εδώ κάνω ένα stop στο κεφάλαιο δανείου γιατί μόλις ολοκληρώσεις το βήμα 1 και έχεις πάρει την προ-έγκριση πρέπει να συνεχίσεις με άλλα θέματα. Θα επιστρέψω λίγο αργότερα. 

    Αρραβώνας - προ σύμφωνο


    Ο αρραβώνας είναι η διαδικασία που έχεις βρει το σπίτι, έχεις δει 1-2 φορές τον κατασκευαστή και κάνετε ένα συμφωνητικό ότι θα συνεχίσετε την αγορά του ακινήτου - μέσα σε συγκεκριμένα χρονιά πλαίσια. Ο αρραβώνας στιγματίζεται και με μια μικρή προκαταβολή! 


    Γνώμη μου- μην τα στάξεις με την μια - και ας επιμένουν για όσο μεγαλύτερο ποσό 5-10 
    χιλιάδες euro είναι ένα πολύ λογικό ποσό - και μην σου πω ακόμα λιγότερα. Τώρα λέω για όσο το δυνατό μικρότερο ποσό γιατί σε περίπτωση που πάει κάτι λάθος, είτε τελικά η τράπεζα δεν σου δώσει το δάνειο (ακόμα και αν έχεις πάρει προ έγκριση) είτε τύχει κάτι σε  σένα και δεν προχωρήσεις ο κατασκευαστής έχει το δικαίωμα να τα κρατήσει (εκτός και αν στο μιλητό σου πει - κοίτα εντάξει άνθρωποι είμαστε θα στο δώσω πίσω- αλλά εκεί είναι συμφωνία κυρίων δεν υπάρχουν χαρτιά).

    Δεύτερη γνώμη - μην κάνεις αρραβώνα αν δεν έχεις την προ έγκριση της τράπεζας. Πολλά μπορούν να πάνε λάθος και η τράπεζα να σε κόψει από το αρχικό στάδιο. Μην δεσμευτείς με κανένα χαρτί αν δεν έχεις την εγγύηση ότι η τράπεζα δέχεται να σου δώσει το ποσό που ζητάς. Αν πας και κάνεις προσύμφωνο χωρίς προ-έγκριση (ο κατασκευαστής δεν τον ενδιαφέρει - αυτός θα πάρει μια προκαταβολή και θα σε περιμένει) και μετά από μέρες η προ-έγκριση έρθει με αρνητική απάντηση τότε βάζεις σε κίνδυνο όλη την αγορά μιας και θα πρέπει να αναζητήσεις νέα τράπεζα, νέες αιτήσεις , νέο περίμενε ενώ το ρολογάκι του προσυμφώνου θα συνεχίζει να χτυπάει.

    Τέλος - καλό είναι ο δικηγόρος σου(δεν το έχω αγγίξει αυτό το θέμα ακόμα) να διαβάσει και αυτός το προσύμφωνο μήπως και υπάρχει κάτι παράξενο. Γενικά να θυμάσαι σε ότι χαρτί σου ζητήσουν να βάλεις την υπογραφή σου - βάζε τον δικηγόρο να το δει - ειδικά δεσμευτικά χαρτιά και να διαβάζεις όσο μπορείς προσεκτικά. 

    Αν έχεις κάνει όλα τα παραπάνω, έχεις προ-έγκριση, έχεις βρει σπίτι και ο κατασκευαστής σου ετοίμασε ένα απλό προσύμφωνο με μια μικρή και λογική προκαταβολή- πάρε μια ανάσα, κράτα το στομάχι σου -προσπάθησε να χαρείς τα τελευταία δευτερόλεπτα ανέμελης ζωής και υπέγραψε ...σε κάτι το οποίο θα σου προσθέσει ένα σημαντικό βάρος αλλά συνάμα και μια μεγάλη χαρά. 

    Μπορείς να φιληθείς με τους δικούς σου..και ίσως να σου φύγει και κανένα δάκρυ...έκανες το πρώτο βήμα για αγορά του δικού σου σπιτιού! Μην χαίρεσαι..δεν τελειώσαμε ακόμα...δεν το έχεις αγοράσει ακόμα...

    Αυτά και για σήμερα (μου φαίνεται θα βγουν πολλά μέρη). Τα λέμε αύριο βράδυ...με επόμενα θέματα. Ελπίζω να μην κουράζω - είναι ένας πολύ ωραίος τρόπος να βγάλω την συγκεκριμένη ένταση τόσων μηνών βοηθώντας ίσως άλλους!


    Monday, August 01, 2011

    αγορά σπιτιού...συμβουλές και ιδέες Part 1

    Εισαγωγή
    Η αγορά σπιτιού είναι μια εμπειρία που θα έχεις να θυμάσαι για αρκετό καιρό, πόσο μάλλον όταν δεν σου δίνεται η ευκαιρία να το κάνεις αρκετά συχνά. Ανήκω σε αυτή την ομάδα ανθρώπων (κοινωνικό- οικονομικά) που η αγορά πρώτης κατοικίας ήταν ένας απο τους μεγάλους στόχους για την μέχρι τώρα ζωή του. Θα ήθελα μοιραστώ με όποιον ενδιαφέρεται και έχει όρεξη να διαβάσει μερικά πράγματα, ιδέες και συμβουλές έτσι όπως έζησα την διαδικασία εγώ. Ξέρω ότι για πολλούς δεν ΕΙΝΑΙ ενδιαφέρον θέμα οπότε σαν προτρέπω άφοβα να το κάνετε skip.

    Το πρώτο βήμα η μεγάλη απόφαση
    Η αρχή είναι το πιο σημαντικό πράγμα και στην συγκεκριμένη περίπτωση μιλάμε για την απόφαση ή μάλλον για την αποφασιστικότητα που πρέπει να έχεις για να το κάνεις. Υπάρχουν ουσιαστικά 2 μεγάλα σημεία ελέγχου που θα σε οδηγήσουν στο να πεις με σιγουριά ξεκινάω.
    1. Έχεις πάρει απόφαση ότι θες να προχωρήσεις σε μια τέτοια αγορά. Στην δική μου περίπτωση ομολογώ ότι το είχα στο μυαλό αρκετά έντονα. Μάλιστα η ανάγκη αυτή μεγάλωσε ή μάλλον έγινε πιο έγκυρη από την στιγμή που έδωσα για πρώτη φορά το δικό μου ενοίκιο - δηλαδή πλήρωσα από την τσέπη για να μείνω σε σπίτι διάφορο του πατρικού μου. Μεγάλο πράγμα λοιπόν το ενοίκιο και να ζεις σε έναν χώρο που ειναι σχετικά δικός σου αλλά τελικά δεν είναι. Σου μεγαλώνει την ανάγκη να πεις, θα ήθελα κάτι δικό μου. Στην δική μου περίπτωση την παραπάνω ώθηση ίσως και πίεση για να εκδηλωθεί και να πραγματωθεί το project ήρθε απο την οικογένεια (κάτι το οποίο έχει να κάνει με το σημείο 2.)
    2. Οι συνθήκες είναι τέτοιες που μπορείς να το υποστηρίξεις. Γενικά υπάρχουν διάφοροι παράγωντες που θα σε κάνουν να πεις ότι μάλλον είμαι έτοιμος
      1. οικονονική κατάσταση - αν μπορείς να αντέξεις το βάρος κάποιου δανείου και πόσο σταθερός μπορεί να αισθάνεσαι
      2. Αν είσαι τυχερός να έχεις μια σημαντική βοήθεια από την οικογένεια σου ή πρέπει να σηκώσεις όλο το βάρος μόνος (κάτι το όποιο οικονομικά αλλά και λογικά θα σου περιορίσει κάπως τις επιλογές αλλά και τις δυνατότητες για να φτάσεις σε όσο το δυνατό καλύτερο αγοραστικό αποτέλεσμα). Δηλαδή, άλλο να θες να πάρεις ένα σπίτι 200.000 και να έχεις από τους δικούς σου 70.000 και θα πάρεις δάνειο 130..και άλλο να πρέπει να πάρεις δάνειο σχεδόν όλο το ποσό ή κοντά σε αυτό!Όσο μεγαλύτερη η βοήθεια τόσο πιο εύκολη η αγορά και μικρότερο το δανεικό βάρος για σένα. Απλή λογική δεν λέω κάτι επιστημονικό!
    Δεύτερο βήμα: Εύρεση κατοικίας
    Έχεις λοιπόν πάρει την απόφαση, έχεις επίσης μετρήσει και υπολογίσει αν θα μπορέσεις να έχεις μια βοήθεια και πόσο μεγάλη θα είναι αυτή. Τώρα θα πρέπει να σκεφτείς συνδυαστικά 3 πράγματα .
    1. Τι σπίτι θέλω - πόσο μεγάλο
    2. Που θέλω να μείνω, με ενδιαφέρει κάποια συγκεκριμένη περιοχή ή μπορώ να ελιχθώ.
    3. Πόσα λεφτά μπορώ να διαθέσω αν υπολογίσω το οποιοδήποτε ποσό που έχω ήδη (ή δεν έχω) και τι δάνειο μπορώ να πάρω με βάση τις οικονομικές μου δυνατότητες (μισθός, εκκαθαριστικό, ηλικία)
    Στην δική μου περίπτωση ξεκίνησα με τα εύκολα(κάτι το οποίο μπορεί να μην ισχύει για σένα). Είχα ακριβή εικόνα για το τι σπίτι ήθελα (οικογενειακό ) αλλά και που το ήθελα (συγκεκριμένες περιοχές). Αυτό είναι καλό και κακό. Καλό γιατί με έκανε να ψάχνω πολύ πιο στοχευμένα και να φιλτράρω τις πιθανές επιλογές μου - χωρίς να χάνω χρόνο σε πήγαινε έλα ανά την πόλη. Κακό, γιατί μου περιόρισε τις επιλογές και μάλιστα ακόμα χειρότερα η περιοχή της επιλογής μου εξαιτίας χαμηλού ποσοστού δόμησης και νέων κατοικιών είχε τραβηγμένες τιμές και αρκετά λίγα διαθέσιμα σπίτια προς πώληση. (λογικό θα μου πεις). Είχα όμως αποφασίσει ότι θα πληρώσω το τίμημα της επιλογής μου γιατί είναι πιο σημαντικό για μένα να είμαι κοντά σε ανθρώπους που αγαπώ αλλά και σε μια περιοχή που έχω μεγαλώσει. Μετά συνέχισα με τα οικονομικά, τι έχουμε, τι δεν έχουμε, και πόσα μπορώ να πάρω για να συμπληρώσω ένα budget. Αυτό μπορείς να το δεις και αρχικά αν πάρεις μια εκτύπωση της φορολογικής σου δήλωσης και επισκεφθείς μερικές τράπεζες. Κάθεσαι μπροστά από μια υπάλληλο και της λες, καλημέρα θα ήθελα να μου πείτε αν μπορώ να πάρω δάνειο με αυτό το ποσό και με ποιες προϋποθέσεις. Ανάλογα βλέπεις να σου λένε θετικές ή αρνητικές γνώμες.

    Τρίτο βήμα:Επιλογή κατοικίας.
    Είσαι αποφασισμένος, έχεις μια σαφή εικόνα για το τι θέλεις να αγοράσεις και που θέλεις να το αγοράσεις, έχεις μια σχετικά σαφή εικόνα για το τι τιμές ζητάνε σε αυτό που θες εκεί που το θες και φυσικά μπορείς σχετικά να τα φέρεις βόλτα ΑΡΑ είσαι έτοιμος να δεις σπίτια. Αυτή η διαδικασία είναι σχετικά επίπονη αλλά και διδακτική. Μερικά πράγματα που δεν πρέπει να ξεχνας.
    1. Αν εμπλέξει μεσίτες στην διαδικασία βάση συμφωνητικού θα πρέπει να επωμιστείς ένα σχετικό κόστος. Υπάρχουν work around για το πως μπορείς να τους παρακάμψεις με το να βάζεις άλλους να δουν το σπίτι για σένα. Προσωπικά δεν μπήκα σε αυτή την διαδικασία. Το αντίθετο μάλιστα καθώς έψαχνα έκανα και κρούση σε μεσίτες γιατί έβλεπα ότι οι διαθέσιμες επιλογές ήταν λίγες και κρυφές!
    2. Θέλεις βοήθεια - η διαδικασία των ραντεβού θέλει χρόνο και υπομονή. Γι'αυτό υπάρχει η οικογένεια. Δεν γίνεται διαφορετικά πόσο μάλλον αν δουλεύεις από το πρωί μέχρι το βράδυ. 
    3. Γνώρισε τον τόπο σου, με άλλα λόγια βάλε τα άνετα παπούτσια σου και ξεκίνα να σαρώνεις τις γειτονιές ή περιοχές που σε ενδιαφέρουν 0 σημείωνε τι βλέπεις καινούργιο αλλά και μην διστάζεις να ρωτάς σε περίπτερα η μαγαζιά της περιοχής αν ξέρουν κάτι σχετικό!
    4. ΚΑΝΟΝΑΣ: Επειδή είσαι μάλλον άπειρος (όπως εγώ) το πρώτο σπίτι που θα σου δείξουν - θα το ερωτευτείς! Βάστα, έχεις λάθος είναι ψυχολογικό το παιχνίδι - γιατί το πρώτο σου ραντεβού και το να δεις ένα νεο σπίτι ουσιαστικά σημαίνει ότι πια ξεκινάς σοβαρά την διαδικασία και δεν είναι ψέμα. Επίσης δεν έχεις σαφή άποψη εκτός από μια γενική περιγραφή για το τι θες και που το θέλεις οπότε όταν βλέπεις για πρώτη φορά μια πιθανή πρόταση λες - αχ ναι αυτό είναι.Λάθος. Έτσι έπαθα και εγώ αλλά μετά που το σκεφτόμουν το πρώτο σπίτι που είδα ήταν τελικά το χειρότερο σε πολλά θέματα!
    5. Μην ντρέπεσαι (εγώ το είχα αυτό) μην ντρέπεσαι να κάνεις παζάρι βασικά χτύπα όσο μπορείς ανελέητα γιατί όπως θα δεις στην πορεία κανείς δεν σου χαρίζει τίποτα. Θα καταλήξεις κατά περίπτωση με πολύ μικρή αλλαγή στην αρχική προσφορά μιας και γενικότερα ακόμα στην Ελλάδα η αγορά κατοικίας έχει τεράστιες στρεβλώσεις και οι κατασκευαστές γενικότερα δεν ρίχνουν εύκολα τις τιμές. Στην δική μου αναζήτηση είδα διαμερίσματα που ήταν απούλητα 4-5 χρόνια και ο κατασκευαστής δεν έλεγε με τίποτα να κόψει κάτι - απλά ανένδοτος. Μετά απο συμβουλή ειδικών έμαθα το εξής
      1. Οσο πιο μεγάλος ο κατασκευαστής (δηλαδή εκτεθειμένος σε δάνεια αλλά και ongoing δουλειές) τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα σε περίοδο κρίσης να θέλει να ρίξει την τιμή με σκοπό να πάρει χρήμα και να συνεχίσει τις δουλειές του. *(χωρίς αυτό να είναι κανόνας)
      2. Όσο πιο μικρός ο κατασκευαστής άρα μικρότερο exposure σε δάνεια και γενικά ανοίγματα τόσο πιο δύσκολα θα παζαρέψει για κάτι - πόσο μάλλον όταν έχει θέσει το όριο του στην τιμή.
      6. Προσπάθησε να κρίνεις τα διαμερίσματα με βάση κριτηρίων 
    1. Ποιότητα κατασκευής (οσο μπορεί να δει το μάτι σου για αρχή)
    2. Ποιότητα εσωτερικού, κουφώματα, ντουλάπες αλλά και μπάνιο - θα δεις ότι αρκετοί επιλέγουν να βάλουν ότι πιο φτηνό για να μειώσουν το κόστος τους και φυσικά να αυξήσουν το κέρδος τους. Προσωπικά κατέληξα σε εκείνο που ήταν το πιο μαζεμένο και προσεγμένο ιδιαίτερα εσωτερικά σε σχέση με τα άλλα πιθανά.
    3. Τι πρόσθετα σου δίνει το κάθε σπίτι - γκαράζ, διαμέρισμα και υπό ποιες συνθήκες. Με την ίδια τιμή άλλη προσφορά μπορεί να σου δίνει πιο πολλά. Πχ στο πρώτο σπίτι που είδα το οποίο ήταν το πιο ακριβό μου έδινε γκαράζ σε ακάλυπτο χώρο, δηλαδή μια θέση στάθμευσης ενώ στο σπίτι το οποίο αγόρασα με μικρότερη τιμή κατάφερα να έχω 2 γκαράζ (εσωτερικό και υπόγειο).
    4. Φυσικά τιμή (όλα εχουν ένα κόστος και πρέπει να μπορείς να υπολογίσεις το value for money).
    Αυτά για αρχή..θα συνεχίσω αύριο βράδυ με το επόμενο μέρος - μιας και η υπόθεση έχει ζουμί! Αν διάβασες μέχρι εδώ μάλλον πραγματικά σε ενδιαφέρει!